Pamiętajmy,
że mamy nie tylko 
odpowiedzialność 
za słowo, ale również
za 
skutki jakie wywołuje.

Image by Almos Bechtold

CO  ZNAJDZIESZ  NA  STALKING.ORG.PL ?

Masz stalkera? Ktoś Cię nęka? Przeczytaj o swoich prawach. Sprawdź gdzie i jak zgłosić stalking?

Znasz poszkodowanego stalkingiem? Przeczytaj informacje prawne na temat stalkingu i hejtu. Zobacz jak pomóc ofiarom.

Jesteś pokrzywdzonym? Przeczytaj czym jest stalking. Dlaczego ludzie hejtują? Sprawdź gdzie szukać darmowej pomocy prawnej i psychologicznej?

Chcesz pomóc? Przeczytaj wywiad z kryminologiem. Zobacz jak w praktyce pracuje policja w Polsce. Co robi prokuratura? 

STATYSTYKA  STALKINGU.

 

800 tys.  kobiet

 

było nękanych 

 w 2016 r.,  co stanowi   2,1%  wszystkich   mieszkańców Polski.

  Obecnie liczba nękanych kobiet 

przekracza milion rocznie. 

Szacuje się, że w latach 2005-2010

ofiarami stalkingu padło

ponad 3 mln Polaków.  

70%  Polaków

 

padło ofiarą 

 rozpowszechniania 

 oszczerstw, kłamstw 

 i plotek  na ich temat.

Co 10 respondent był uporczywie nękany,

co 3 obawiał się wyjść z domu,

co 4 deklarował objawy rozkojarzenia.

Co 6 ofiara w wyniku uporczywego nękania utraciła pracę,

a co 9 była zmuszona do zmiany miejsca zamieszkania.

198  stalkerów

 

tylko tylu zostało

 skazanych na 

 bezwzględne   pozbawienie  wolności  w 2018 r.

W 2018 roku oskarżonych 

zostało tylko 1409 osób, 

z czego 1211 pozostało 

na wolności.

 

Wykorzystano statystyki skazań w latach 2011-2018 za przestępstwo stalkingu w Polsce oraz ogólnopolskie badanie przeprowadzone w 2010 roku przez Instytut Wymiaru Sprawiedliwości. Dane opracowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości, dostępne na: isws.ms.gov.pl  &  gov.pl

Na pozbawienie wolności bez zawieszenia za przestępstwo stalkingu skazano: w 2011r. - 1 osobę na 43 oskarżonych, w 2012r. - 25 osób na 549 oskarżonych, w 2013r. - 57 osób na 792 oskarżonych, w 2014r. - 77 osób na 950 oskarżonych, w 2015r. - 93 osoby na 1021 oskarżonych, w 2016r. - 125 osób na 1168 oskarżonych, w 2017r. - 159 osób na 1228 oskarżonych.​

Statystyki są zatrważające, a oprawcy pozostają bezkarnie na wolności. Na ok. 1.000.000 (100%) zgłoszeń od nękanych kobiet rocznie w Polsce, policja rozpatruje ok. 1.000 spraw (0,1%), gdzie ok. 100 sprawców zostaje odizolowanych (0,01%). 

 
Image by Seven Shooter

Stalking.
Know it. Name it.
Stop it.

Działania stalkera i jego adoratorów to czyny, które zabierają ludziom prywatność, godność i spokój, pozbawiają poczucia bezpieczeństwa, zaszczuwają i uniemożliwiają normalne funkcjonowanie. Puszczanie nieprawdziwych informacji w obieg może bezpowrotnie zniszczyć komuś innemu życie i doprowadzić do tragedii. Pamiętajmy, że mamy nie tylko odpowiedzialność za słowo, ale również za skutki jakie wywołuje.

Serwis internetowy skierowany do wszystkich osób zainteresowanych tematyką stalkingu. Celem jest zwrócenie uwagi na powszechny obecnie problem, który to jest lekceważony i pomijany przez organy ścigania w Polsce, co powoduje, że przepis art. 190a Kodeksu karnego jest martwy.

Głównym zamysłem jest zwiększenie świadomości społecznej, poszerzenie dostępu do informacji psychologicznych i prawnych, mechanizmów popełniania przestępstwa uporczywego nękania oraz przywłaszczenia tożsamości, motywacji do aktywnego walczenia o swoje prawa, prawa członków swojej rodziny, bliskich, osób z otoczenia pomimo niskiej wydolności organów ścigania, tak by koszmarna sprawa była tylko chwilą, która właśnie mija.

 

HEJT  &  STALKING.

MOTYWY I CELE
STALKERA 

Hejt zaczyna się niewinnie, z czasem przeradza się w coraz to bardziej uciążliwe i agresywne zachowania, często proporcjonalnie do braku działań organów ścigania i przyzwolenia środowiska. Za motywy wskazuje się m.in. kompleksy, indywidualną zemstę, zazdrość i zawiść, negatywne postrzeganie własnej osoby, chęć zwrócenia uwagi.

Image by laura adai

Jak rozpoznać stalking?

Stalking to poszczególne czyny przestępstwa uporczywego nękania, które mogą być bezpośrednio nakierowane na ofiarę, związane z mieniem poszkodowanego, popełnione przy wykorzystaniu nowoczesnych technologii (cyberstalking), przy pomocy osób trzecich lub w postaci cyberprzemocy.

stalking.org.pl - stalking | informacje | pomoc prawna

CO ROBIĆ I
JAK POMÓC?

Stalking jest uznany za problem zdrowia publicznego. Amerykańskie Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorób (CDC) opracowało specjalne wytyczne, tzw. pakiety techniczne (identyczne jak w przypadku wytycznych chorób), aby pomóc państwom i społecznościom w wykorzystaniu najlepszych dostępnych metod w celu zapobiegania przemocy.

HEJT 

Hejt oznacza kłótliwe, agresywne działania mające na celu obrazić, znieważyć, wyzwać, ośmieszyć adresata. Mowa nienawiści to przestępstwo wg. definicji Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.

Prawa i
obowiązki
pokrzywdzonych

Osoba fizyczna lub prawna, której dobro zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo jest pokrzywdzonym w postępowaniu karnym.

stalking.org.pl - stalking | informacje | pomoc prawna
 

prawo  -  ART.  190a  KODEKSU  KARNEGO  [stalking].

§1. Kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia lub istotnie narusza jej prywatność,


podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§2. Tej samej karze podlega, kto, podszywając się pod inną osobę, wykorzystuje jej wizerunek lub inne jej dane osobowe lub inne dane, za pomocą których jest ona publicznie identyfikowana, w celu wyrządzenia jej szkody majątkowej lub osobistej.

§3. Jeżeli następstwem czynu określonego w §1 lub §2 jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie,

 

sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

§4. Ściganie przestępstwa określonego w §1 lub §2 następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Image by Gayatri Malhotra
_edited.jpg
 

praktyka:  Praca  policji  &  prokuratury  w  polsce.

Przebieg postępowania & praca policji w Polsce

na przykładzie mojej sprawy w przedmiocie stalkingu.

Wulgarne środowisko ludzi z podstawowym i zawodowym wykształceniem, z upośledzeniem umysłowym z otoczenia stalkera zostało zauważone i docenione, a ich hasła "wszyscy", "wszystkich nie wsadzą", "wszyscy wiedzą", "wszystko się udało" dają im poczucie bezpieczeństwa i zachęcają do angażu kolejne osoby. Bezrobotny syn dentysty wraz z ordynarnym środowiskiem adoratorów jest bezkarny. Prymitywne kreatury prowadzą też rozmowy dotyczące mojego rzekomego udziału w programach interwencyjnych TVN i Polast, następnie informują swoją patologiczną społeczność o rzekomych odmowach dziennikarzy, co ma być wyrazem wsparcia patologii. Patologia prześciga się w wymyślaniu i powielaniu oszczerstw mających dotyczyć mojego życia, rzekomej rodziny, rzekomych chorób psychicznych, rzekomych przestępstw seksualnych popełnionych na moją szkodę w celu dyskredytacji i wyrządzenia jak największych szkód przy jednoczesnym niszczeniu mienia, wizerunku, zastraszaniu i wyrządzaniu strat materialnych. Podczas przesłuchania na komisariacie policji patologia nic nie wie, nie pamięta i nikogo nie zna. Skąd ten strach? Ja nie mogę się doczekać spotkania w sądzie.

Akta Bydgoszcz  -  przebieg
postępowania w sprawie stalkingu
.

  • Skany zeznań bezrobotnego syna dentysty Reszkowskiego, który nie ukończył 1 roku studiów oraz studiów wyższych w ogóle (na które to przez kilka lat próbował się dostać), a który pamięta jedynie okres przedszkolny. Co było dalej? Nie pamięta. Ponad 30-letni mężczyzna, bezrobotny syn dentysty Reszkowskiego,  ma tak głębokie zaburzenia psychiczne, że nie pamięta teraźniejszości, żyje w okresie przedszkolnym i pamięta jedynie okres przedszkolny. Sędzia SR wskazuje, że zachowanie bezrobotnego wypełnia znamiona zniesławienia z oskarżenia prywatnego, a nie stalkingu.

  • Młodszy syn dentysty Reszkowskiego mieszka we Wrocławiu.

  • Policja skasowała materiał dowodowy w postaci nagrań rozmów Jacka Sapy z UJ i stenogramy spisane przez adwokata; prokurator ignoruje materiał dowodowy (SMS, screeny z FB etc.) oraz odmawia przesłuchania świadków.

  • Prokuratorzy uczą prawa medycznego w CM w Bydgoszczy UMK w Toruniu, następnie rozpatrują sprawy karne pracowników i studentów, których jawnie chronią. Dziekan UMK w Toruniu podejrzewany o plagiat przez okres 5 LAT, sam nie zdążył pojawić się na przesłuchaniu, więc sprawę umorzono. 

Stalker &
Środowisko

  • Patologiczne środowisko z podstawowym i zawodowym wykształceniem, upośledzeniem umysłowym, wyrokami bezwzględnego więzienia, wulgarne i ordynarne zostało w końcu zauważone oraz docenione i awansowało społecznie do poziomu dentysty Reszkowskiego z podbydgoskiej miejscowości.

  • Prym wiedzie listonosz Adamczyk z podstawowym wykształceniem (z synem "Wujkiem Rysiem" operatorem koparki), którego rodzina przegrała ze mną sprawę sądową z mojego powództwa w Warszawie (akta sprawy,  w tym szokujące e-maile od rodziny listonosza stanowiące materiał dowodowy dostępne w czytelni sądu, po zamówieniu akt). Adamczyk to przyjaciel Reszkowskich. Listonosz Adamczyk prowadzi również księgowość ludziom, którym patologicznie zazdrości i publikuje ranking najbogatszych mieszkańców podbydgoskiej miejscowości.

  • Listonosz Adamczyk z podstawowym wykształceniem wraz ze swoją rodziną to członek wielkiego świata prawniczego Warszawy, przede wszystkim środowiska Bubla & EWSPIA w Warszawie oraz innych warszawskich adwokatów, w tym panów z Wolf Theiss, na których się powołuje, z którymi jest po imieniu i o których opowiada zyskując w swoim prymitywnym środowisku uznanie. Nie bez powodu firma Wolf Theiss jest w Bydgoszczy wyśmiewana i utożsamiana z marginesem społecznym. Bardzo słusznie, dokładnie w taki sposób należy pracowników Wolf Theiss postrzegać.

  • Listonosz z podstawowym wykształceniem poza prowadzeniem księgowości, diagnozuje również choroby psychiczne, tudzież "umysłowe" i dawkuje lekarstwa. Niestety, podczas przesłuchania przez policję, listonosz nic nie wie, dokładnie tak samo jak bezrobotny syn dentysty Reszkowskiego. Skąd ta nagła amnezja? A ta kobieta "to umysłowa była", brzydka, biedna, rozwiązła, "wszędzie długi ma, kredyty", za ambitna była, naiwna, "z umysłową nie będą" etc. A Reszkowski na wolności. Rok 2022. Oto efekt braku postępowania. Spokojnie.

stalking
stalking.org.pl
stalking.org.pl _ stalking _ informacje _ pomoc prawna
Zrzut ekranu 2019-01-27 o 02.50.01.png
Zrzut ekranu 2018-02-05 o 03.02_edited.j
H1IZuTKHQh+cTxEDHOJ20w_thumb_7b6.jpg
EOCX5802.JPG
CLED1835.JPG

"rodzina" dentysty z podbydgoskiej miejscowości m.in. GAŁAJ, GROŃ, CZUB, GOLON, MATCZAK, NAWROCKA, SIERANT BOGUSŁAWSKA etc.

stalking
stalking.org.pl _ stalking _ informacje _ pomoc prawna
stalking.org.pl
stalking

Akta Kraków  - przebieg
postępowania w sprawie stalkingu
.

  • Przesłuchanie Pokrzywdzonej po upływie 8 miesięcy od momentu złożenia zawiadomienia (zgodnie z kpk do 6 tygodni). Policja skasowała nagrania i stenogramy spisane przez adwokata (do odsłuchania w dziale Akta Bydgoszcz).

  • Agresja rozpoczęła się w 2016 r. na ul. Liściastej 8 w Krakowie, po wznowieniu postępowań przez Prokuraturę Krajową.

  • Policja odmawia zabezpieczenia monitoringu, danych internetowych, telekomunikacyjnych etc., które to są kluczowe i niezbędne w przypadku przestępstwa stalkingu, a czego nie zrobi detektyw.

  • Sędzia SR Grabska-Trześniowska nie wie w jakiej sprawie orzeka, podobnie jak SSR Wojciech Korbiel nie zna względnych przyczyn odwoławczych. A to dopiero początek kpin z prawa;

  • Sędzia SR wskazuje, że czyny m.in. Ochnik i Śliwińskiego wyczerpują znamiona zniesławienia z oskarżenia prywatnego. Tym samym Ochnik dołączyła do grona patologicznego środowiska bezrobotnego. Karina Ochnik to nad wyraz infantylna kobieta, na co dzień pożyczająca pieniądze i błagająca o robienie przelewów w celu zapłaty za zamawiane przez nią rzeczy. Agresywne zachowanie płaczliwej Ochnik, opisała sędzia SR w uzasadnieniu postanowienia.

  • Kolega Ochnik - Michał Śliwiński z Przemyśla prezentował tak ogromne kompleksy, że udawał studenta (mieszkając z innymi studentami). Opis w dziale: ŚRODOWISKO STALKERA, sylwetka na filmie. Chłopakowi było wstyd po prostu powiedzieć prawdę. Używając nomenklatury Ochnik "bardzo pusty" chłopak, czemu dał wyraz swoim zachowaniem.

 
stalking.org.pl _ stalking _ informacje
Zrzut ekranu 2018-02-05 o 04.05_edited.j

Akta Warszawa  -  przebieg postępowania w sprawie stalkingu.

  • Sędzia SR Warszawa Żoliborz Michał Kurkiewicz odmawia:

 

- przesłuchania pokrzywdzonej (w tym na komisariacie policji),

- złożenia zawiadomienia i zeznań w sprawie,

- przedstawienia dokumentacji medycznej (!),

- zabezpieczenia i wydania monitoringu, danych informatycznych i telekomunikacyjnych,

- jak i przesłuchania świadków.

  • Policja odmawia podjęcia czynności, szczególnie w sytuacji napadów, niszczenia mienia (widoczne na zdjęciach), kartek z groźbami, licznych prób włamania do mieszkania przez wykopanie drzwi etc. Niszczenie wizerunku, śledzenie, podstawianie podejrzanych kreatur (e-maile, smsy, zdjęcia są!, one nie zniknęły), zaburzanie spokoju, zastraszanie - trwa.

  • Zgodnie z właściwością miejscową sprawy dla dzielnicy Wola "rozpatruje" komisariat policji właściwy dla dzielnicy Żoliborz (!). Kolejne zawiadomienia rozpatruje TEN SAM policjant, który tego samego dnia co data wpływu odmawia podjęcia jakiejkolwiek czynności, w tym przesłuchania i złożenia zeznań.

  • W Polsce oczywistym jest, że policja w Warszawie nie będzie ścigała rodziny policjantów i prokuratora? W takim przypadku przestępca w Polsce jest pod ochroną, tak żeby "wszystkim się udało", a patologia mogła bezkarnie działać dalej?

stalking.org.pl - stalking | informacje | pomoc prawna
stalking.org.pl - stalking | informacje | pomoc prawna
stalking.org.pl - stalking | informacje | pomoc prawna
 
 
Image by Andrew "Donovan" Valdivia
 

JAK  PRACUJE  POLICJA  W  POLSCE?

Praca policji
w Warszawie.

W Polsce policjantem wg. przepisów prawa może zostać osoba nawet bez matury, która weryfikuje chociażby umiejętność czytania ze zrozumieniem, o podstawach wiedzy ogólnej nie wspominając. Policja o swoich osiągnięciach & sukcesach informuje Obywateli w mediach społecznościowych, gdzie można przeczytać m.in. o:

  • postępowaniu w sprawie porysowania ulicy kolorową kredą. ​Sprawcami opisanego przestępstwa bywają też osoby małoletnie spędzające czas na świeżym powietrzu, co można zaobserwować na warszawskich chodnikach. Niestety, policja nie podała podstawy prawnej przestępstwa.
  • sukcesie polegającym na udanym i sprawnym obezwładnieniu przez dwóch młodych funkcjonariuszy - jednej osoby w podeszłym wieku. Mężczyzna natychmiast usłyszał zarzuty. Dlaczego takiego pośpiechu nie ma przy ściganiu przestępców?

  • konieczności przeprowadzenia oględzin pomnika. Jak wynika z zamieszczonego wpisu oględziny przeprowadza się w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa.

 

Uwaga! Jak wynika z opisu przebiegu postępowania i zamieszczonych zdjęć oraz skanów w dziale AKTA WARSZAWA, policjanci odmawiają podjęcia czynności w sprawach Obywateli, czynności podejmują w przypadku posągu lub grupy rzeźb.

 

Ile radiowozów oraz pieszych patroli policji potrzeba do pilnowania jednego, ogrodzonego barierkami pomnika? W praktyce praca policji na rzecz bezpieczeństwa i ochrony Polaków wygląda przeciwnie niż w przypadku pracy na rzecz bezpieczeństwa i ochrony rzeźb (fot. wrzesień 2021). 

1 stalking
stalking
stalking
1 stalking
stalking
 

regulacje  prawne  &  prawo  karne.

Image by Scott Webb

Reportaże telewizyjne wskazują, że stalking to przestępstwo powszechne, które dotyka coraz więcej osób z naszego otoczenia. Niestety jest to problem lekceważony i bagatelizowany.

Image by Samuel Regan-Asante

Proces karny polega na podjęciu działań zmierzających do wykrycia i ujawnienia przestępstwa, osądzenia przestępcy oraz wykonania wyroku.

Image by Michelle Ding

Przysługuje pokrzywdzonemu, który nie został poinformowany o podjętych krokach w ciągu 6 tygodni od daty złożenia zawiadomienia, obejmuje też zaniechanie czynności (467 kpk).

Image by LOGAN WEAVER

Przewlekłość postępowania zachodzi gdy, postępowanie to trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych istotnych dla sprawy.

Image by Manasvita S

Zażalenie jest zwyczajnym środkiem odwoławczym od nieprawomocnych postanowień, zarządzeń, a także czynności w przypadkach wskazanych w ustawie.

Image by Külli Kittus

Skuteczna ochrona praw i wolności człowieka jest podstawowym obowiązkiem państwa i wszystkich jego organów. Normatywny zakres tych praw wyznaczają Konstytucja RP i ustawy.

Image by Markus Spiske

Polska jako członek społeczności międzynarodowej jest stroną całego szeregu traktatów regulujących prawa i wolności człowieka.

Image by Markus Spiske

Dyrektywa ustanawiająca normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw, której podstawowym celem jest realizacja i wzmocnienie praw pokrzywdzonych.

Image by Maksym Lozovyi

Bieżące orzecznictwo poszczególnych sądów stanowi częsty przedmiot publikacji w prasie prawniczej oraz urzędowych zbiorach orzeczeń. Jest elementem elektronicznych baz danych.

Image by Brad Starkey

W literaturze prawniczej podkreśla się, iż pokrzywdzony dysponuje o wiele mniejszymi możliwościami wykrywczymi niż organy postępowania przygotowawczego.

Image by Ben O'Sullivan

Motywy działania sprawców są różne, począwszy od zawiści, kompleksów, chęci wymierzenia indywidualnej zemsty, aż po chorobę psychiczną dręczyciela.

Image by Sylwia Bartyzel

Mowa nienawiści
w ujęciu prawnym

Rosnąca agresywność języka debaty publicznej, w mediach społecznościowych pokazuje, że zachowania motywowane uprzedzeniami to rosnący problem dla społeczeństwa.

Wywiad &
Jak zatrzymać stalking ?

Rozmowa  z  dr  Dagmarą

Woźniakowską-Fajst,

kryminolożką  i  badaczką  stalkingu.

 

 

JOANNA CIEŚLA:  

  • Cieszy się pani z zaostrzenia kar za stalking w znowelizowanym Kodeksie karnym?


DR DAGMARA WOŹNIAKOWSKA-FAJST:

Nie, ten krok nic dobrego nie przyniesie. Zmiana przepisów jest sensowna wtedy, kiedy wpływa na potencjalnych sprawców, zniechęca do popełniania przestępstw. Zaostrzanie kar tak nie działa, zwłaszcza że nawet teraz sędziowie i tak nie orzekają kar w najwyższym możliwym wymiarze. I moim zdaniem robią słusznie. Najsłabsze ogniwo w ściganiu stalkingu – jak zgłaszają organizacje pozarządowe, a także osoby pokrzywdzone – tkwi zupełnie gdzie indziej: policjanci niechętnie uznają pewne zachowania za stalking. I zniechęcają osoby pokrzywdzone do składania zawiadomień o popełnieniu przestępstwa. 

 

  • Policja ignoruje nękanie?


Oczywiście nie zawsze, ale często. Na potrzeby mojej książki „Stalking i inne formy przemocy emocjonalnej” przeanalizowałam akta 281 losowo wybranych spraw w całej Polsce, w których zapadły wyroki skazujące za uporczywe nękanie. I są wśród nich przykłady dobrych praktyk. Ale są też takie jak sprawa urzędniczki, którą nękał były chłopak. Dzwonił, wysyłał wiadomości, chodził za byłą partnerką. Policjanci przez dwa lata odpowiadali na jej prośby o interwencje: „Co my poradzimy, że on tak panią kocha?”. A natarczywość mężczyzny rosła. Wreszcie kobieta poszła po pomoc do swojego szefa, burmistrza, a ten wykonał jeden telefon do komendanta policji i od razu wszczęto postępowanie. Znikły wątpliwości, czy to stalking. Wątpliwości nie miał też sąd, żeby tego człowieka skazać. To pokazuje realny problem. Trzeba byłoby zbadać, skąd takie podejście policji i zainwestować w systemowe szkolenie, uwrażliwienie funkcjonariuszy, tak jak przez lata zmieniano ich postawy wobec przemocy domowej. To kolejny obszar, który wymaga pogłębionej edukacji, a nie podwyższania kar. Zwłaszcza że stalkerzy mają skłonność do rozkręcania się, ale aż 40 proc. z nich zaprzestaje nękania już w momencie, gdy zostanie wszczęte postępowanie.

  • Ale podobno niekiedy zawiadomienie policji skutkuje też eskalacją stalkingu?


Tak też bywa – i tu ujawnia się inna część problemu – nawet jeśli policja zawiadomienie przyjmie, organy ścigania niechętnie wydają decyzje o ochronie ofiary, choćby to było ewidentnie wskazane. Najczęściej ci, którzy nękają, powodowani są złością – także wtedy, gdy chcą odzyskać partnera. Poczucie odrzucenia stalkera jest związane z silnym gniewem, który co jakiś czas wybucha, zwłaszcza podlany alkoholem. Wtedy pojawiają się wyzwiska – najczęściej, jak to jest w zwyczaju w naszym kręgu kulturowym, odwołujące się do kobiecej seksualności: „Dziwko!”, „Pół miasta cię miało” itd. Kobiety – bo to one częściej są ofiarami stalkingu – zgłaszają te sprawy, bo się boją.

  • Z zebranych przez panią statystyk wynika, że od 2011 roku, kiedy stalking stał się karalny, do więzienia trafiło 600 osób. Wszystkich skazań było 5,6 tys. Tymczasem nękanie dotknęło ok. 10 proc. dorosłych Polek i Polaków. To by znaczyło, że liczbę ofiar trzeba szacować na prawie 2 mln.


Tak. Ale ludzie doświadczają tego w skali całego życia – u części naszych badanych zapewne było to przed 2011 r., gdy stalking jeszcze nie był uznawany za przestępstwo. Na pewno jednak jest to jeden z tych rodzajów przemocy, gdzie ciemna liczba jest bardzo duża. Również dlatego, że sprawcy często wykorzystują np. intymne zdjęcia, które partnerki wysyłały im w trakcie trwania związku. Stalker straszy ich upublicznieniem. Gdy sprawa sądowa rusza, te zdjęcia zostają dołączone do akt, i tak więc oglądają je obcy ludzie. Dla ofiary to kolejna trudność, musi przełamać barierę wstydu, być bardzo udręczona i zdeterminowana.

  • Jaki jest najczęstszy scenariusz stalkingu?


Jest związek, w którym się nie układa. Zwykle dlatego, że ze strony jednego z partnerów nie ma zaufania, jest duża kontrola, wybuchy złości. Wielu stalkerów ma problem z prawidłowym przywiązaniem, czują się w związku zagrożeni i sami go sabotują – właśnie dlatego, że nie mogą uwierzyć, że ktoś może ich kochać.

  • Częstsze są więc sytuacje, w których stalker i jego ofiara się znają niż obsesyjne fascynacje na odległość?

 

Zdecydowanie tak. Bywa, że ktoś popada w obsesję na punkcie nieznajomej osoby, jak to pokazuje się w filmach. Ale zwykle jest to albo osoba publiczna, albo pracująca w zawodzie, w którym spotyka się wielu ludzi. Lekarze, nauczycielki, księża, psychoterapeuci to grupy szczególnego narażenia na stalking. Ale wróćmy do standardowej sytuacji – kobieta mówi, że zrywa związek, mężczyzna nie może się z tym pogodzić. Towarzyszy temu bardzo silne pobudzenie emocjonalne – faluje poczucie odrzucenia, skrzywdzenia, miłość, złość. Wysyła wiadomości z niewinnymi zaczepkami „Co tam u Krzysia?”, z linkiem do wspólnej ulubionej piosenki, na zmianę ze wspomnianymi obelgami. Jak mówiłam, jeśli ofiara jest poważnie potraktowana przez policję, stalker często odpuszcza. Bywa tak, że sprawa w sądzie się toczy, a on już milczy. Bywa też tak, że emocje stalkera same z czasem wygasają. Z mojego rozpoznania wynika, że nękanie trwa najczęściej około pół roku – do roku.

  • Jakie niesie skutki psychologiczne?


Ofiara żyje w ciągłym lęku i niepokoju. Staje się więźniem codzienności, gdy ma poczucie, że cały czas jest obserwowana. Nigdy nie wiadomo, czy stalker poprzestanie na słowach, czy będzie szkalować ofiarę w jej otoczeniu, czy zaatakuje fizycznie. W jednym z badanych przeze mnie przypadków sprawca dzwonił do ofiary kilkaset razy dziennie. Bywa to na tyle trudne, że doprowadza do prób samobójczych. W analizowanym przeze mnie materiale było tak aż 14 razy. Najlepiej jeśli osoba nękana nie reaguje na zaczepki, bo wtedy nie dostarcza stalkerowi paliwa.

  • Reakcja „Nie pisz do mnie więcej” też jest zła?


Nie, to akurat bardzo dobra reakcja. Wskazane jest wręcz wysłanie takiej wiadomości listem poleconym, jest to też przydatne dowodowo. Ale na tym komunikacie należy poprzestać. Bywa to jednak niemożliwe, gdy para ma wspólnych znajomych, czy wspólne dziecko, albo gdy razem pracuje. Są też stalkerzy, którzy uruchamiają się skokami. Jedną z moich byłych studentek dawny kolega nękał co kilka lat przez kilka tygodni, potem znikał, potem znów się ujawniał. Policja konsekwentnie to ignorowała.

  • Jak wielu stalkerów posuwa się do fizycznego ataku na swoje ofiary?


W badanych przeze mnie sprawach tak było w co czwartym przypadku. Atakowali najczęściej byli partnerzy, którzy już w trakcie związku byli agresywni, stalking często jest dalszym ciągiem przemocy domowej. Czasem te ataki to popchnięcia czy zastępowanie drogi, ale bywa, że ofiara jest bita kablem, kopana albo wręcz sprawca próbuje ją zabić. Jeden ze stalkerów podpalił dom, w którym mieszkała była żona, syn i matka żony. Był chemikiem, dyrektorem dużego przedsiębiorstwa chemicznego. Miał romanse, żona zażądała rozwodu, on jej zostawił dom, ale nie mógł przeboleć straty. Nakręcał się w złości, kłócił o pieniądze, dzwonił, pisał obraźliwe graffiti, aż któregoś dnia przez okno wrzucił butelkę łatwopalnej substancji.

  • Czy przez to, że komunikacja w ogóle stała się łatwiejsza, komunikacja nękająca, patologiczna, też się stała częstsza?


Oczywiście, znacznie łatwiej jest wysyłać złośliwe wiadomości, niż jechać do innego miasta i stać u kogoś przed domem. Są desperaci, którzy się na to decydują, ale siła tych emocji musi być naprawdę duża. Podobnie tzw. alkowiadomości – ktoś się wieczorem upije i zaczyna stukać w telefon. Gdyby musiał pójść do automatu, znaleźć żetony, odstać w kolejce, to zdążyłby wytrzeźwieć. Związany z upowszechnieniem komunikatorów i esemesów wzrost częstości stalkingu ujawnił się mniej więcej 10 lat temu. Dziś właśnie telefon i media społecznościowe to podstawowe narzędzia nękania. Jeszcze w latach 90. stalkerzy często wysyłali listy papierowe. W moich ostatnich badaniach czasem robili to 50-latkowie, a poza nimi jeden młody człowiek, który zapisywał ręcznie całe zeszyty i wysyłał je dziewczynie.

Kolejna ważna zmiana technologiczna związana jest z tzw. internetem rzeczy. Chodzi o urządzenia i sprzęty AGD uruchamiane za pośrednictwem aplikacji internetowych i przechowujące różne informacje o zwyczajach, o funkcjonowaniu domu. Zdalnie nastawia się lodówkę, systemy alarmowe, ogrzewanie, nieświadomie zostawiając mnóstwo informacji w sieci. Kryminolog Kacper Gradoń mówił o podłączonych pod aplikację szczoteczkach monitorujących czas mycia zębów, za pośrednictwem których można uzyskać wiadomości o tym, o której użytkownik wstaje, o której idzie spać, jaki ma rytm dnia, nie mówiąc o lokalizacji. Osobnym ułatwieniem jest świadome, szokująco niefrasobliwe upublicznianie wszelakich informacji na swój temat na Facebooku.

  • …trasy porannych przebieżek udostępniane przez Endomodo.


To idzie dużo dalej. Mój znajomy kurator z Facebooka czerpał wiedzę o życiu podopiecznych, np. o zażywaniu narkotyków czy miejscu aktualnego zamieszkania, którego nie znał nawet sąd. Wciąż zdumiewająca jest też beztroska celebrytów. Prowadzę na uczelni m.in. zajęcia z przemocy emocjonalnej. Niejednokrotnie prosiłam studentów, żeby spróbowali się wcielić w rolę stalkera i zebrać informacje do „portfolio” znanej osoby. Każdy świetnie sobie radził z odnalezieniem imion dzieci, informacji, do jakiej chodzą szkoły, jakim samochodem ta osoba jeździ.

  • Dlaczego kobiety są rzadziej sprawczyniami nękania?


Bo najczęstszym typem stalkera jest były partner, a większość rozstań w Polsce jest inicjowanych przez kobiety. Kobiet wśród wszystkich stalkerów jest tylko 13 proc. i ich sposób działania jest zupełnie inny niż mężczyzn. Po pierwsze dlatego, że jeśli już zdarza się, że to on odchodzi, kobiety znajdują w społeczeństwie więcej zrozumienia dla tego, żeby się wypłakać i wykrzyczeć, ich złość uchodzi zdrowszym kanałem. Jeśli już jednak kogoś nękają, to są to nowe partnerki. Ale częstszymi ofiarami stalkerek padają sąsiadki albo dalsza rodzina, np. w związku z konfliktami na tle majątkowym. Albo taka historia z badanych przeze mnie akt: 30-letnia pacjentka psychiatryczna uczyniła obiektem swojej admiracji 50-letnią lekarkę psychiatrę. Wyznawała jej miłość („jak do matki”), śledziła ją, wystawała w miejscu pracy, domagała się spotkań. Kobietom zdarza się też stalkować celebrytów, jednak w takich sytuacjach stalkerki na ogół nie chcą seksu, raczej przyjaźni, bliskości. Piszą listy, wysyłają prezenty, ale bardzo rzadko atakują.

  • Pisze pani, że stalkujący mężczyzna jest częściej nie tylko samotny, młody, lecz także niezbyt dobrze wykształcony. Jak to interpretować?


Młodych jest większość sprawców przestępstw. Jeśli natomiast chodzi o wykształcenie i status społeczny – stalking często zdarza się w układach, w których on jest bezrobotny, ona pracuje. W mniejszych społecznościach, gdzie wypada mieć partnera, kobiety często biorą tego, kto jest, ale z czasem zaczynają się pytać: w imię czego? Albo wyjeżdżają. To też kwestia sposobów komunikacji. Lekarz albo menedżer, nawet jeśli jest rozżalony i zły, rzadziej będzie pisał do byłej żony, że ona się puszcza, ma subtelniejsze formy wyrażania frustracji. Mężczyźni o wyższym statusie mogą wreszcie mieć więcej możliwości, żeby sobie znaleźć nową partnerkę. Bo bardzo często stalking kończy się, gdy prześladowca wchodzi w nowy związek. Na ogół znów jest niezdrowy czy wręcz patologiczny, ale odciąga emocjonalnie od tamtej sytuacji.

 

  • Jak zapobiegać stalkingowi?


Potrzebna jest edukacja całego pokolenia chłopców i dziewcząt. Żeby one wprost przekazywały komunikaty: „Nie chcę się z tobą umawiać, nic z tego nie będzie”. I żeby oni rozumieli, że „nie” znaczy „nie”, a nie „być może”. Że nawet jeśli to „nie” jest gierką dziewczyny, jak zwykło się uznawać, to niech ona ponosi konsekwencje tej gierki; jeśli zechce, to w dzisiejszych czasach zawsze sama może do chłopaka przyjść. Jest to trudne tym bardziej, że popkultura wciąż karmi nas historyjkami o tym, jak zdeterminowany mężczyzna swoimi zabiegami zdobywa niechętną początkowo kobietę. Takie filmy jak „Krótki film o miłości” czy „Niemoralna propozycja” można wręcz uznać za gloryfikację stalkingu i pochwałę jego skuteczności.

  • Przez ich pryzmat na takie sprawy najwidoczniej patrzy też policja.


Dlatego jeśli chcemy ograniczać liczbę ofiar stalkingu, na zmianie tych postaw trzeba się skupić, a nie na zaostrzaniu kar. Ono nic w życiu ofiar nie zmieni, to klasyczny przejaw populizmu penalnego. Należałoby też skoncentrować się na terapii sprawców, nakazywać leczenie, tak jak nakazuje się je przestępcom z uzależnieniem od alkoholu. System ochrony zdrowia psychicznego w Polsce wygląda jednak tak, jak wygląda – z tej perspektywy jakakolwiek profilaktyka stalkingu też staje się wielkim wyzwaniem. A wiele przypadków nękania bierze się stąd, że ludzie nie radzą sobie z emocjami. Wystarczyłoby czasami kilka spotkań z terapeutą, który pomógłby im pogodzić się z rozstaniem, by historia potoczyła się zupełnie inaczej.

                                 

 

Źródło: Polityka 34.2019 (3224) z dnia 20.08.2019; Społeczeństwo; s. 33

Oryginalny tytuł tekstu: "Łowcy bliskości". Rozmowa dostępna również na stronie internetowej serwisu Polityka.

stalking.org.pl - stalking | informacje | pomoc prawna
stalking.org.pl - stalking | informacje | pomoc prawna
 

wsparcie  &  pomoc.

Image by Henry & Co.

Osoby, które z różnych powodów nie mają możliwości zapewnienia we własnym zakresie bezpośredniego kontaktu z profesjonalnym pełnomocnikiem, mogą skorzystać z darmowej pomocy prawnej.

Image by De an Sun

Psychologowie są wsparciem w trudnych chwilach, nie oceniają, nie wartościują postaw lub zachowań, gotowi są do wysłuchania. Pomogą również we wskazaniu odpowiednich placówek specjalistycznych.

 

newsy  &  publikacje  o  stalkingu.
kim  jest  stalker?  kto  hejtuje?  dlaczego?

Image by Andreas Fickl
 

reakcja  otoczenia  na  przemoc.

Image by Nick Fewings

Pokrzywdzeni powinni otrzymać realną pomoc od fundacji działających w Polsce. Czy w rzeczywistości liczy się kreacja przy zapalonej lampce kamery, a nie człowiek?

Image by Hardini Lestari

Którzy prawnicy cenią łajdactwo i brak przyzwoitości? Prymitywny adw. Bukiel z Wolf Theiss aranżuje spotkania w barze z osobami, które przegrały ze mną sprawę sądową prawomocnie w I instancji, tj. środowiskiem Bubla & Zielinko & EWSPiA w Warszawie, gdzie prezentuje swoją kulturę polegającą na schlaniu się i powielaniu pomówień umieszczonych w odpowiedzi na mój pozew. Ojciec Bukiela wyzywa polskie aktorki od prostytutek na łamach prasy.

Image by Laura Chouette

W opublikowanych skanach i medialnych wystąpieniach opisana została reakcja Adama Bodnara - RPO VII kadencji. Efekty pracy są zaprzeczeniem publicznych wywodów Bodnara.

 

adwokatura.  praca  adwokata  w  praktyce.

Image by Wiktor Karkocha

Ustawowym zadaniem Adwokatury jest udzielanie pomocy prawnej i współdziałanie w ochronie praw i wolności obywatelskich. W praktyce jawna obstrukcja procesowa przeczy stosowaniu prawa i jest słabością Adwokatury.

Image by Dane Deaner

Członkowie Naczelnej Rady Adwokackiej popierają w milczeniu stosowanie jawnej obstrukcji procesowej w postępowaniach dyscyplinarnych, w celu uniknięcia odpowiedzialności dyscyplinarnej, w stosunku do wybranych przez siebie adwokatów, co do których postępowań się nie prowadzi.  Opis postępowania dyscyplinarnego adw. Macieja Chmury.

Image by Victor Malyushev

Zapewnienie pokrzywdzonemu dostępu do merytorycznych usług prawnych jest kluczowe w sprawach przestępstwa stalkingu. Praca adw. Angeliki Mazur - Kubowicz jest synonimem mierności i jednocześnie zaprzeczeniem rzetelności.

 

Przesłanki. Dlaczego wprowadzono stalking do kodeksu karnego?

Pełen tekst uzasadnienia do rządowego projektu ustawy, wprowadzającej art. 190a do Kodeksu Karnego z 2010 roku, druk sejmowy nr 3553:

 

UZASADNIENIE


     Celem niniejszej regulacji jest stworzenie instrumentu ochrony prawnej w reakcji na negatywne zjawisko społeczne zwane „stalkingiem”. Zjawisko to zaczęto analizować w latach osiemdziesiątych XX wieku, wraz z pojawieniem się często obserwowanych, niebezpiecznych i agresywnych zachowań wobec znanych postaci życia publicznego. Jedną z bardziej znanych ofiar „stalkingu” był John Lennon, zastrzelony przez uporczywie śledzącego go Marka Davida Chapmana, ale również Jodie Foster, dla zwrócenia uwagi której prześladujący ją John Hinckley podjął nawet próbę zamachu na prezydenta USA – Ronalda Reagana. 


     Badania nad tego rodzaju zdarzeniami wykazały duże rozbieżności w definiowaniu zjawiska. Według amerykańskiego psychologa J. Reid Meloy’a „stalking jest formą złośliwego i powtarzającego się prześladowania i dokuczania innej osobie, przy czym zachowanie to wzbudza w pokrzywdzonym poczucie zagrożenia”. Inni redagują to pojęcie, zwracając uwagę przede wszystkim na sposób działań sprawcy wobec ofiary, jak L. Royakkers, który wskazywał, że jest to forma „psychicznej napaści, w której sprawca w sposób powtarzalny i niepożądany przez ofiarę, burząc jej spokój, wdziera się do sfery prywatności tejże osoby, z którą nic go nie łączy (albo już nie łączy) z pobudek wskazujących na uczuciowe podłoże działań.” 


     Nauka niemiecka zdefiniowała to zjawisko natomiast przez występowanie pewnych typowych cech takich jak: powtarzalność określonych zachowań sprawcy wobec pokrzywdzonego, wywoływanie lęku lub poczucia zagrożenia u ofiary oraz pewien kontekst działania „stalkera”, który jest zasadniczym motywem jego działania np. zazdrość, nieodwzajemnione uczucie, złość lub zdrada. 


     Do najczęstszych zachowań występujących w ramach tego zjawiska zaliczano: uporczywe kontakty osobiste lub za pośrednictwem środków teleinformatycznych lub osób trzecich, obecność w pobliżu domu, czy miejsca pracy, a także wysyłanie korespondencji w każdej dostępnej formie od tradycyjnej po elektroniczną, śledzenie pokrzywdzonego, rozsyłanie fałszywych informacji lub plotek, nękanie osób najbliższych, jak również napaści na pokrzywdzonego lub osoby mu bliskie. 


     Konsekwencją negatywnych konotacji społecznych związanych z takimi zachowaniami i w rezultacie prowadzonych badań i analiz co do skali występowania tego rodzaju zachowań, było wydanie prawa chroniącego przed zachowaniami „stalkerów” we wszystkich 50 stanach USA, w Kanadzie, Australii i dziewięciu państwach Unii Europejskiej (w Austrii, Belgii, Danii, Niemczech, Irlandii, Holandii, Wielkiej Brytanii, we Włoszech i na Malcie). 


     Także i w polskim języku pojawiło się słowo „stalking”, gdy zaobserwowano przejawy tego zjawiska w naszym kraju, co nastąpiło w latach 90-tych XX wieku. Określane jest ono w psychologii jako „przemoc emocjonalna”, „nękanie na tle emocjonalnym”, „uporczywe nękanie” oraz „prześladowanie na tle emocjonalnym”. 


     W roku 2009 Ministerstwo Sprawiedliwości zainicjowało badania analityczne mające na celu rozpoznanie skali zjawiska „stalkingu” w Polsce. Badanie zostało przeprowadzone na reprezentatywnej, losowej próbie 10 200 respondentów, z których niemal co dziesiąty (9,9 %) odpowiedział twierdząco na pytanie, czy był ofiarą uporczywego nękania. Oznacza to, że można sobie pozwolić na wniosek, że ofiarami tego zjawiska mogło zostać ponad trzy miliony Polaków, z czego co najmniej 80 % w ciągu ostatnich 5 lat. Sposób szykanowania ofiar podejmowany przez sprawców był niezmiernie zróżnicowany, najczęściej polegał na rozpowszechnianiu plotek i oszczerstw, nawiązywaniu kontaktu za pomocą osób trzecich, groźbach lub szantażu, częstych, głuchych, obscenicznych telefonach, groźbach pod adresem najbliższych, niechcianych listach, e-mailach lub SMSach, niechcianym robieniu zdjęć, niszczeniu rzeczy, niechcianym dotyku, upublicznianiu wizerunku ofiary i innych. Ponad połowa pokrzywdzonych miała w związku z takim zdarzeniem problemy natury emocjonalnej lub inne natury psychicznej. Wskazywano najczęściej na przygnębienie, utratę poczucia bezpieczeństwa i strach, a także złość i irytację. Co trzecia ofiara obawiała się wyjścia z domu, co czwarta deklarowała objawy agresji lub rozkojarzenia. Wielu pokrzywdzonych deklarowało symptomy poważnych zaburzeń sfery psychiki – co dziewiąta myśli lub próby samobójcze, co piąta ataki paniki lub co dziewiąta natręctwo myśli i urojenia. U ofiar występowały również dolegliwości fizyczne, które deklarował co czwarty pokrzywdzony, a niespełna połowa respondentów była zmuszona do korzystania z pomocy lekarskiej. Co szósta ofiara zadeklarowała, że w wyniku uporczywego nękania utraciła lub zmieniła pracę, zaś co dziewiąta była zmuszona do zmiany miejsca zamieszkania. Połowa pokrzywdzonych stwierdziła, że konsekwencją było unikanie pewnych miejsc, ludzi lub sytuacji, a ponad 40 % wskazało na pogorszenie się funkcjonowania w życiu zawodowym lub rodzinnym. I wreszcie za penalizacją uporczywego nękania opowiedziało się aż 87 % badanych, przeciw zaledwie 5 %, a 8 % nie miało w tej sprawie opinii (zob. Stalking w Polsce. Rozmiary – formy – skutki. Raport z badania nt. uporczywego nękania pod redakcją Andrzeja Siemaszki). Analiza wyników tych badań powinna zatem prowadzić do znalezienia odpowiedzi na pytanie, czy istniejące w polskim prawie instrumenty prawne są wystarczające dla zabezpieczenia przed zachowaniami mieszczącymi się w ramach tego zjawiska, czy też niezbędne byłoby wprowadzenie nowych rozwiązań prawnych, zwłaszcza w zakresie kryminalizacji tego rodzaju zachowań. 


     Kluczowe zagadnienie sprowadza się do tego, czy zachowanie o charakterze stalkingu stanowi naruszenie istotnych interesów (dóbr konstytucyjnych). Należy przy tym ustalić, czy działania te mają taki wymiar, że będzie można je uznać za istotne z perspektywy dóbr wspólnych, które uzasadnią przełamanie zasady subsydiarności ograniczenia wolności człowieka i pozwolą na posługiwanie się reakcją represyjną wobec sprawców. Istotne w tej analizie jest odnalezienie punktu odniesienia, tzn. ustalenie, czy zjawiska stalkingu są w jakiś sposób – choćby częściowo – rozpoznane w systemie prawnym, jak również, czy istnieją podobne do nich zakazy, które pozwolą na zarysowanie konkluzji co do typowych rozstrzygnięć ustawodawcy w zakresie podobnego ciężarem i charakterystyką czynu naruszenia dóbr jednostki. 


     Podstawowa regulacja, która de lege lata może być odniesiona do zachowań stalkingu przewiduje odpowiedzialność wykroczeniową. Kodeks wykroczeń w art. 107 typizuje czyn złośliwego niepokojenia: „Kto w celu dokuczenia innej osobie złośliwie wprowadza ją w błąd lub w inny sposób złośliwie niepokoi, podlega karze ograniczenia wolności, grzywny 1.500 złotych albo karze nagany”. Trzeba jednak zwrócić uwagę na fakt, że aktualizacja znamion tego wykroczenia następuje jedynie wówczas, gdy sprawca zmierza do dokuczenia ofierze. Tymczasem osoby podejmujące działania, które mogą być ocenione w ramach zjawiska stalkingu niejednokrotnie wykazują zamiary zgoła odmienne, np. chęć okazania adoracji, admiracji, czy wręcz „miłości”, oczywiście bez uwzględnienia rzeczywistych emocji, czy odczuć pokrzywdzonych. Znamię czasownikowe określające sposób działania sprawcy wykroczenia jest dwupostaciowe, może polegać na złośliwym wprowadzeniu w błąd, albo na złośliwym niepokojeniu. Tylko ewentualnie w ramach drugiego z tych znamion moglibyśmy mówić o podjęciu działań charakterystycznych dla zjawiska określanego, jako stalking, przy czym jednak należy zauważyć, że wykroczenie w tej postaci ma charakter formalny i jego realizacja nie jest uzależniona od wystąpienia jakiegokolwiek skutku, czyli faktycznego wprowadzenia w błąd lub wzbudzenia u pokrzywdzonego uczucia niepokoju. Podkreślenia także wymaga fakt, że działanie sprawcy, który złośliwie niepokoi inną osobę może mieć charakter jednorazowy, gdy tymczasem z reguły działania podejmowane w ramach zjawiska stalkingu są z reguły kilkukrotne lub wielokrotne. Z kolei Kodeks karny przewiduje przestępstwo znęcania się, mówiąc w art. 207: „Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy albo nad małoletnim lub osobą nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”. Typ kwalifikowany połączony jest ze stosowaniem szczególnego okrucieństwa i przewiduje możliwość wymierzenia kary pozbawienia wolności od roku do lat 10. Druga kwalifikacja związana jest z następstwem czynu określonego w § 1 lub 2 w postaci targnięcia się pokrzywdzonego na własne życie, i prowadzi do zagrożenia karą pozbawienia wolności od lat 2 do 12. Jeżeli odwołujemy się do przestępstwa znęcania się, to również w sytuacji, kiedy nie ustał stosunek zależności od sprawcy, ofiara jest małoletnia lub nieporadna, istnieje możliwość objęcia części zachowań stalkingu kryminalizacją z tego przepisu. W literaturze podkreśla się jednak słusznie, że w przypadku przestępstwa z art. 207 K.k. mamy do czynienia z przestępstwem o co najmniej podwójnym przedmiocie ochrony: o ile głównym przedmiotem ochrony w tym typie jest rodzina, jej prawidłowe funkcjonowanie lub instytucja opieki, to drugim przedmiotem ochrony – w zależności od tego, jaką formę i natężenie przybrało – będzie życie i zdrowie, nietykalność cielesna, wolność i cześć (godność) człowieka. Samo znęcanie jest definiowane najczęściej jako umyślne zadawanie bólu fizycznego lub dolegliwych cierpień psychicznych, z reguły powtarzających się, z wykorzystaniem stosunku zależności między sprawcą a ofiarą lub jej małoletniości lub nieporadności. Zatem nietrudno zauważyć, że szereg zachowań wymienianych jako charakterystyczne dla zjawiska stalkingu nie będzie się mieścić w ramach znamion występku znęcania, a i relacja między sprawcą a ofiarą w ramach tego zjawiska nie zakłada istnienia jakiejkolwiek więzi lub relacji, w której pozycja sprawcy jest zdecydowanie dominująca, z powodu względów społecznych, wiekowych, czy zdrowotnych. Trzeba również nadmienić, że część zachowań składających się na stalking może być objęta zakresem przestępstwa zmuszania (art. 191 K.k.). Oczywiście chodzi tylko o takie zachowania, które zawierają użycie groźby bezprawnej i prowadzą ofiarę do określonego działania, zaniechania lub znoszenia. Ale również i w tym wypadku podkreślenia wymaga fakt, że występek określony w art. 191 § 1 K.k. jest przestępstwem formalnym, niezależnym od wystąpienia jakiegokolwiek skutku, a jego istotą jest zastosowanie przemocy lub groźby bezprawnej w celu wymuszenia określonego zachowania u pokrzywdzonego, który może nie odczuwać ani obawy spełnienia groźby, ani też nie podjąć żadnych działań mimo zastosowanej przemocy. Natomiast w ramach zjawiska stalkingu ofiara może odczuwać strach lub dyskomfort psychiczny. Działanie lub zaniechanie sprawcy oceniane w ramach art. 191 § 1 K.k. może być także jednorazowe, zaś w przypadku zachowań charakterystycznych dla stalkingu, mamy do czynienia z powtarzalnością i wieloczynnowością. 


     Dokonując oceny relacji zachowań określanych mianem stalkingu w odniesieniu do wzorców konstytucyjnych i porównując jego ciężkość z istniejącymi typami należy wskazać na to, że przez analizowane czynności sprawcze uszczerbku może doznać bezpośrednio godność człowieka, rozumiana jako przestrzeń podmiotowego traktowania człowieka, wynikająca z przyrodzonych i niezbywalnych jego właściwości, w dalszej kolejności dobrostan pokrzywdzonego wynikający z wolności od zastraszenia, prawa do prywatności i decydowania o swoim życiu, jak również – w przypadkach skrajnych – wolność od nieludzkiego traktowania. Są to podstawowe wartości związane ze statusem jednostki, które Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej rozwija w art. 30, 31 ust. 1 i 2, 40, 41 ust. 1 i 47. 


     Warto zwrócić też uwagę na to, że w przypadku pewnych form stalkingu mogą wchodzić w grę te same powody, dla których ustrojodawca w art. 39 Konstytucji RP wprowadził zakaz poddawania drugiego człowieka eksperymentowi bez jego zgody. W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że w zachowaniu typu stalkingu dostrzec można istotny potencjał podporządkowania i poniżenia człowieka, zniszczenia jego dobrego imienia lub pozycji, wynikający z coraz większych możliwości, jakie dają nowoczesne formy komunikacji i zmieniający się sposób uczestnictwa jednostki w życiu społecznym. Pozwala to uznać, że zachowania te, jakkolwiek obiektywnie nie mogą się równać ze znęcaniem o charakterze psychicznym lub fizycznym, cechuje podobna zdolność do wywołania cierpienia moralnego u pokrzywdzonego. 


     Reasumując stwierdzić zatem należy, że zachowania rejestrowane w ramach zjawiska stalkingu godzą w istotne dobra człowieka, takie jak chociażby wolność, godność i cześć, a jednocześnie różnorodność tych nagannych zachowań, nie zawsze poddająca się ocenie w ramach obowiązujących przepisów ustawy karnej, wymaga podjęcia prac legislacyjnych w zakresie odrębnej kryminalizacji zjawiska stalkingu i stworzenia nowego typu czynu zabronionego. 

STALKING.ORG.PL
 

STALKING.ORG.PL  &  STALKINGORG.WIXSITE.COM/HOME
#SilenceIsViolence